Wpisanie praw natury do krajowego ustawodawstwa może być istotnym impulsem do wdrażania zasad zrównoważonego rozwoju, pokazuje raport na temat Ekwadoru przygotowany w ramach kampanii “Klimat dla rolników” przez jednego z naszych zagranicznych partnerów – organizację COSPE z Włoch.

Autorzy dokumentu w krótkiej analizie przedstawiają sytuację społeczną i środowiskową w Ekwadorze, zwłaszcza w odniesieniu do Milenijnych Celów Rozwoju nr 1 (wyeliminowanie skrajnego ubóstwa i głodu) i nr 7 (zapewnienie zrównoważonego gospodarowania zasobami naturalnymi). Dokument omawia następnie stan środowiska naturalnego na poziomie krajowym i lokalnym, ze szczególnym uwzględnieniem zasobów wodnych i gruntowych oraz działań ekwadorskiego rządu w tym zakresie.

Raport pokrótce przedstawia też ekwadorskie rozwiązania dotyczące gruntów, gospodarki wodnej i ochrony środowiska, które mogą być potraktowane jako przykłady dobrych praktyk. Szczególnie godna uwagi w tym aspekcie jest nowa konstytucja Ekwadoru i wpisanie do niej praw natury.

Nowa ustawa zasadnicza Ekwadoru, zatwierdzona w referendum w 2008 roku, została opracowana przez Zgromadzenie Konstytucyjne, którego większość członków pochodziła z ruchów społecznych, ludności rdzennej oraz ruchów chłopskich. Głównym celem nowej konstytucji jest przede wszystkim zmiana dotychczasowego układu sił, uznawanego za niesprawiedliwy wobec ludności rdzennej i najuboższej.

Nowa konstytucja odwołuje się do idei “dobrego życia” autochtonicznego pochodzenia (z hiszpańskiego “buen vivir”, w języku keczua “sumak kawsay”), oznaczającej harmonijną równowagę między potrzebami człowieka i środowiska, w którym żyje. Idąc tym tropem, uznaje, między innymi, prawo ludzi i społeczności do wody i żywności oraz wskazuje państwo ekwadorskie jako gwaranta suwerenności żywnościowej. Uznaje też prawo ludności Ekwadoru do życia w zdrowym i czystym środowisku, które zapewnia zrównoważony rozwój i dobre życie, dlatego wyraźnie stwierdza, że ochrona przyrody i zachowanie ekosystemów leżą w interesie publicznym. Bez wątpienia najbardziej rewolucyjne w nowej ustawie zasadniczej jest uznanie, że także natura ma swoje prawa i że każdy może zwrócić się do władz o ich poszanowanie.

Jak pokazuje przykład Ekwadoru, wpisanie praw natury do konstytucji może być ważnym krokiem w realizacji zasad zrównoważonego rozwoju i bardziej zdecydowanej ochronie środowiska naturalnego. Niemniej same rozwiązania prawne nie wystarczą, jeśli nie zostaną przetłumaczone na konkretne i sukcesywnie wdrażane działania i programy, uwzględniające zarówno sytuację przyrody, jak i potrzeby społeczeństwa, a zwłaszcza jego najbiedniejszych warstw.

Publikację możecie pobrać tutaj (kliknij, aby pobrać PDF – 1,4 MB) lub przeczytać poniżej.

Zachęcamy do lektury!