rolnicyNie jesteśmy skazani na żywność pochodzącą z przemysłowego rolnictwa i pogłębianie się problemów społecznych i środowiskowych, jakie ono ze sobą niesie. Alternatywą jest rolnictwo zrównoważone bazujące na rozwoju lokalnym. Na całym świecie społeczności rolnicze, odpowiedzialni konsumenci, a nawet niektórzy decydenci polityczni wspólnymi siłami pracują nad upowszechnianiem tego typu rolnictwa.

W Polsce sektor rolniczy ma nadal ogromne znaczenie społeczne i gospodarcze. Ziemie uprawne obejmują ponad połowę powierzchni naszego kraju. Podobnie jest w wielu krajach rozwijających się Afryki, Azji, Ameryki Łacińskiej oraz Oceanii, w których mieszkańcy wsi wciąż stanowią większość społeczeństwa. Obecnie wśród niezależnych gremiów międzynarodowych panuje konsensus co do tego, że wspieranie zrównoważonego rolnictwa rodzinnego w tych krajach przyczynia się znacznie do wzrostu ich wydajności w produkcji żywności i jest najlepszym sposobem na zapewnienie potrzebującym dostępu do niej.

Lokalna produkcja i konsumpcja żywności istotnie przyczynia się do poprawy warunków życia mieszkańców wsi, tworzy nowe miejsca pracy oraz uniezależnia system żywnościowy od spekulacji giełdowych i polityki wielkich koncernów spożywczych. Dzięki niej dany region i kraj może ograniczyć konieczność sprowadzania żywności z dalekich miejsc i zapewnić swoim mieszkańcom bezpieczeństwo żywnościowe.

Pomaga ona także budować suwerenność żywnościową poszczególnych społeczności, czyli możliwość samodzielnego decydowania o swoim systemie żywnościowym. Dotyczy to zarówno Europy jak i innych regionów świata. Budowanie suwerenności żywnościowej to jedno z ważniejszych wyzwań, przed jakim stają społeczności rolnicze na całym świecie. Faworyzuje ona produkcję żywności w małych gospodarstwach rodzinnych przy uwzględnieniu warunków społecznych i przy poszanowaniu środowiska naturalnego. Wspiera tworzenie lokalnych systemów żywnościowych poprzez zbliżenie dostawców i konsumentów, a tym samym pozwala rolnikom na zachowanie niezależności od wielkich koncernów. Zasady globalnego handlu oraz międzynarodowe struktury, które kontrolują produkcję i dystrybucję żywności, uznaje za niesprawiedliwe, jeżeli rolnicy pozbawieni są kontroli nad efektami swojej pracy i nieuczciwie wynagradzani.

Suwerenność żywnościowa chroni lokalne rynki przed zakusami ponadnarodowych korporacji oraz wspiera produkcję wolną od GMO. Ważne jest też to, że za główną zasadę podejmowania decyzji uznaje demokrację uczestniczącą i że docenia pracę kobiet rolniczek, które odgrywają kluczową rolę w produkcji żywności na świecie. Wspieranie społeczności rolniczych w naszym regionie i kraju oraz nabywanie wytwarzanych przez nie produktów sprawiają, że pieniądz pozostaje w lokalnym obiegu i w ten sposób przyczynia się do wzbogacania regionu i jego mieszkańców. Rozwój gospodarki lokalnej to także szansa na zachowanie silnych więzi międzyludzkich, tradycyjnych zawodów oraz unikatowej kultury wiejskiej. Gdy widzimy, jak powstaje nasze jedzenie, mamy też więcej kontroli i możliwości, aby skłaniać producentów do spełniania wymogów ochrony środowiska.

Tekst pochodzi z naszej publikacji „Czas na zmianę. Wybierz lokalność! Jak wspierać system żywnościowy przyjazdy przyrodzie i ludziom?”