cowsNowe szacunki Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) dotyczące gazów cieplarnianych wskazują, że w ciągu ostatnich 50 lat ich globalne emisje pochodzące z rolnictwa, leśnictwa i rybołówstwa prawie się podwoiły i w 2010 roku wynosiły ponad 10 mld ton CO2 eq (równoważnika dwutlenku węgla). Co więcej, bez podjęcia bardziej zdecydowanych wysiłków, aby je zredukować, mogą wzrosnąć o kolejne 30 procent do roku 2050. Warto jednakże dodać, że emisje z rolnictwa rosną wolniej niż emisje z innej działalności człowieka.

Emisje rolnicze z produkcji roślinnej i zwierzęcej wzrosły od 2001 roku o 14 procent, z 4,7 mld ton CO2 eq (równoważnik dwutlenku węgla – jednostka służące do porównania emisji różnych gazów cieplarnianych w zależności od ich potencjału tworzenia efektu cieplarnianego, wykorzystująca jako poziom odniesienia równoważną ilość dwutlenku węgla) do ponad 5,3 mld ton w 2011 roku. Wzrost miał miejsce głównie w krajach rozwijających się, ze względu na zwiększenie tam całkowitej produkcji rolnej.

Jednocześnie  w latach 2001-2010 emisja gazów cieplarnianych netto wynikająca ze zmiany przeznaczenia gruntów i wylesiania spadła o prawie 10 procent, czyli średnio o około 3 mld ton CO2 eq rocznie. Było to wynikiem m.in. zmniejszenia wylesiania w wielu krajach. Szacuję się też, że w tym samym okresie dzięki lasom usuwanych z atmosfery było około 2 mld ton CO2 eq rocznie.

Źródła emisji rolniczych

Prawie 2/3 wszystkich emisji gazów cieplarnianych z rolnictwa jest powiązane z hodowlą zwierząt. Największym ich źródłem jest fermentacja jelitowa – zwierzęta produkują i wydalają metan podczas trawienia – która odpowiadała nawet za 39 procent całkowitej emisji z sektora w 2011 roku. Emisje z fermentacji jelitowej wzrosły o 11 procent w latach 2001-2011.

Emisje powstające podczas stosowania nawozów sztucznych stanowiły 13 procent emisji rolniczych (725 mln ton CO2 eq) w 2011 roku. Jest to najszybciej rosnące źródło emisji w rolnictwie – od 2001 roku zanotowano wzrost o około 37 procent. Innymi ważnymi źródłami emisji są m.in. uprawy ryżu, które generują metan (10 procent ogółu emisji z rolnictwa) i wypalanie sawann (5 procent emisji).

Według danych FAO, w 2011 roku 44 procent emisji gazów cieplarnianych związanych z rolnictwem miało miejsce w Azji, następnie w obu Amerykach (25 procent), Afryce (15 procent), Europie (12 procent) i Oceanii (4 procent). Ten podział regionalny był stosunkowo stabilny w ciągu ostatniej dekady. Należy jednak wspomnieć, że w 1990 roku udział Azji w globalnej emisji (38 procent) był mniejszy niż obecnie, podczas gdy Europy był znacznie większy (21 procent).

Nowe szacunki FAO dostarczają również informacji na temat emisji z korzystania w działalności rolniczej z energii pochodzącej z tradycyjnych źródeł, w tym energii elektrycznej i paliw kopalnych używanych do zasilania maszyn rolniczych, pomp nawadniających i statków rybackich. W 2010 roku emisje te przekroczyły 785 mln ton CO2 eq, co oznacza wzrost aż o 75 procent od 1990 roku.

Lepsze dane to lepiej zaplanowane działania

Dokładniejsze dane dotyczące emisji z rolnictwa są niezbędne do zaprojektowania i wdrożenia odpowiednich działań, które pozwolą na ich ograniczenie. Nowa baza danych FAO, która będzie corocznie aktualizowana, stanowi najbardziej kompleksowe źródło informacji w tym względzie, jakie dotychczas utworzono.

“Do tej pory brak odpowiednich danych sprawiał, że podejmowanie przez naukowców i decydentów strategicznych decyzji dotyczących tego, jak reagować na zmiany klimatu było niezwykle trudne, co komplikowało wysiłki w celu ograniczenia emisji z rolnictwa”, wyjaśnia przedstawiciel FAO, Francesco Tubiello. Nowe dane mogą pomóc poszczególnym krajom określić możliwości redukcji emisji przy jednoczesnym uwzględnieniu ich potrzeb związanych z bezpieczeństwem żywnościowym i rozwojem obszarów wiejskich. Lepsze dane pomogą także lepiej wykorzystywać dostępne fundusze.

Poniżej infografika prezentująca dane przedstawione w artykule:

GHG

Źródło: FAO

Fot. Curt Carnemark / World Bank