diversity_1Znajomość rolniczych zasobów genetycznych musi rosnąć szybciej ze względu na krytyczną rolę, jaką mają one do odegrania w wyżywieniu świata w kontekście zmian klimatu, stwierdza w swojej nowej publikacji Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO).

Opublikowana w styczniu książka, zatytułowana “Radzenie sobie ze zmianami klimatu: rola zasobów genetycznych dla wyżywienia i rolnictwa”, zwraca uwagę na potrzebę bardziej zdecydowanych działań mających na celu badanie, ochronę i wykorzystanie różnorodności biologicznej jako sposobu na radzenie sobie z konsekwencjami zmian klimatycznych dla światowej produkcji żywności.

“Czas nie jest po naszej stronie”, ostrzegają autorzy publikacji. “W nadchodzących dekadach miliony ludzi, których źródła utrzymania i bezpieczeństwo żywnościowe zależą od rolnictwa, rybołówstwa, leśnictwa i hodowli zwierząt, będą musiały zmierzyć się z coraz poważniejszymi zmianami warunków klimatycznych.” Ludzie ci będę potrzebowali roślin uprawnych i zwierząt gospodarskich zdolnych do dawania odpowiedniej ilości pożywienia w sytuacji zmieniającego się klimatu.

“W cieplejszym świecie z gwałtowną i bardziej zmienną pogodą rośliny i zwierzęta wykorzystywane w rolnictwie będą musiały mieć zdolność biologiczną do szybszej adaptacji niż kiedykolwiek wcześniej,” powiedziała zastępczyni dyrektora generalnego FAO, Maria Helena Semedo. “Zapobieganie dalszym stratom zasobów genetycznych w rolnictwie oraz skierowanie większej uwagi na badanie ich oraz ich potencjału zwiększy zdolność ludzkości do dostosowania się do zmian klimatu.”

Publikacja podkreśla konieczność poszerzania wiedzy na temat rolniczych zasobów genetycznych oraz ich właściwości, takich jak odporność na suszę i choroby. Wiele odmian roślin uprawnych i ras zwierząt hodowlanych dostosowanych do lokalnych warunków – a także drzew, ryb, owadów i mikroorganizmów – jest wciąż słabo udokumentowana i może zostać utracona, zanim rozpoznana zostanie ich potencjalna rola w adaptacji do zmian klimatu. Niedoceniane i wciąż mało poznane są zwłaszcza miliony mikroorganizmów żyjących w glebie, które mają olbrzymie znaczenie m.in. w ochronie roślin przed szkodnikami, suszą, zimnem, zasoleniem itp.

“Musimy wzmocnić rolę zasobów genetycznych i w ten sposób pomóc rolnikom, rybakom i leśnikom w radzeniu sobie ze zmianami klimatycznymi”, stwierdziła Linda Collette, główna redaktorka publikacji i sekretarz Komisji FAO ds. Zasobów Genetycznych dla Wyżywienia i Rolnictwa.

Wśród niezbędnych działań, na które zwraca uwagę publikacja FAO, są m.in.: rozbudowanie programów ochrony udomowionych gatunków, ich dzikich krewnych oraz innych zasobów genetycznych istotnych dla wyżywienia i rolnictwa, a także wdrożenie polityk promujących ich zrównoważone wykorzystanie; unikanie praktyk, które niszczą bioróżnorodność lub pogarszają stan ekosystemów (np. stosowanie pestycydów, które oddziałują na owady zapylające); tworzenie i utrzymywanie banków genów; zintensyfikowanie oraz rozszerzenie wymiany i dzielenia się rolniczymi zasobami genetycznymi.

Jedną z propozycji FAO jest przyjęcie przez państwa wytycznych dotyczących uznania kluczowej roli różnorodności biologicznej w zapewnieniu bezpieczeństwa żywnościowego i włączenia zasobów genetycznych do planów adaptacji do zmian klimatycznych. Projekt wytycznych zawiera szereg zaleceń mających na celu pomoc poszczególnym krajom we wdrożeniu polityk i strategii badania, ochrony i wykorzystania zasobów genetycznych w celu dostosowania się do postępujących zmian klimatu.

Publikacja FAO o roli zasobów genetycznych w zmaganiach ze zmianami klimatu (w języku angielskim) jest dostępna tutaj (kliknij, aby pobrać PDF).
 
Źródło: UN

Fot. F. de la Cruz/Bioversity International (Flickr)