forestWedług nowych szacunków opublikowanych przez Organizację Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) całkowita emisja dwutlenku węgla z terenów leśnych na świecie zmniejszyła się w latach 2001-2015 o ponad 25%. Spadek ten jest konsekwencją przede wszystkim spowolnienia wylesiania.

We wspomnianym okresie globalne emisje pochodzące z wylesiania zmniejszyły się z 3,9 do 2,9 gigaton dwutlenku węgla rocznie. Wylesianie, inaczej deforestacja, jest definiowane ogólnie jako zmiana użytkowania gruntów z lasów na inne cele. Wśród krajów, które zanotowały znaczący postęp w zmniejszaniu deforestacji, są m.in. Brazylia, Chile, Chiny, Wyspy Zielonego Przylądka, Kostaryka, Filipiny, Republika Korei, Turcja, Urugwaj i Wietnam.

FAO zwraca jednocześnie uwagę, że pomimo zmniejszenia wylesiania i idącej za tym ogólnej redukcji emisji dwutlenku węgla z terenów leśnych, w latach 1990-2015 znacznie wzrosły emisje spowodowane degradacją lasów – z 0,4 do 1,0 gigatony dwutlenku węgla rocznie. Degradacja lasów oznacza zmniejszenie gęstości biomasy drzew z przyczyn naturalnych oraz związanych z działalnością człowieka, takich jak pożary, silne wiatry, wycinki itp.

Bardziej zrównoważone zarządzanie terenami leśnymi jest niezbędne w kontekście zmagań z postępującymi zmianami klimatycznymi. Z jednej strony wylesianie i degradacja lasów powodują zwiększenie stężenia gazów cieplarnianych w atmosferze, a z drugiej, lasy pochłaniają znaczne ilości dwutlenku węgla. Lasy są także istotnym czynnikiem stabilizującym klimat. Z tych względów ważna jest m.in. bardziej zdecydowana realizacja ONZ-owskiego programu REDD, którego celem jest ograniczenie globalnych emisji z wylesiania i degradacji lasów. FAO podkreśla też konieczność przekształcania rolnictwa na bardziej zrównoważone, aby zmniejszyć jego presję na tereny leśne.

Należy wspomnieć, że pochłanianie dwutlenku węgla przez lasy nie równoważy całkowicie emisji pochodzących z zamiany lasów na inne formy użytkowania gruntów. Co więcej, pomiędzy poszczególnymi regionami i krajami istnieją w tym względzie znaczne różnice. Kraje rozwinięte wciąż mają większy udział w pochłanianiu dwutlenku węgla przez lasy niż kraje rozwijające się. Szacuje się, że w latach 2011-2015 było to odpowiednio 60% (kraje rozwinięte) i 40% (kraje rozwijające się) całkowitej ilości pochłoniętego dwutlenku węgla.

Na poziomie regionalnym tereny leśny w Afryce, Azji, Ameryce Łacińskiej i na Karaibach nadal emitują więcej dwutlenku węgla niż go pochłaniają, choć emisje z Afryki i Ameryki Łacińskiej zmniejszyła się między 1990 a 2015 r. Według szacunków, w ciągu ostatnich 15 lata sama Brazylia była odpowiedzialna za ponad 50 procent ogólnej redukcji emisji z terenów leśnych. Z kolei, lasy Europy i Ameryki Północnej w latach 1990-2015 pochłaniały więcej dwutlenku węgla niż go emitowały.

Źródło: FAO

Fot. Curt Carnemark (World Bank / Flickr)