dlaklimatu.pl

Walka ze zmianami klimatu — utopia czy konieczność?

Dominik Paszkiewicz — 2012-03-07T21:42:08Z

Zapraszamy do lektury naszego materiału informacyjnego pt. "Walka ze zmianami klimatu — utopia czy konieczność?".

Zapraszamy również do obejrzenia fragmentów filmu "Jedna planeta, jedna cywilizacja".

Jedna planeta, jedna cywilizacja — fragmenty filmu

Dominik Paszkiewicz — 2012-03-07T07:53:33Z

Publikujemy w polskiej wersji językowej fragmenty filmów Gaëla Derive z cyklu „Jedna planeta, jedna cywilizacja”.

Materiał filmowy pochodzi z Nepalu, Bangladeszu, Etiopii i Brazylii. Pokazuje, jak zmiany klimatu wpływają na naszą planetę i cywilizację. Historia Nipy, Tsering, Donildo i Satu przedstawiona w krótkich obrazach filmowych ukazuje „ludzki wymiar” zmian klimatu, których każdy z nas jest po części przyczyną. Autorem filmów jest wybitny francuski naukowiec dr Gaël Derive specjalizujący się w takich tematach jak: hydrologia i glacjologia, klimatologia i analizy przestrzenne.

Brazylia

Nepal

Etiopia

Bangladesz

Skrót oświadczeń wybranych delegacji na COP17 Durban

Milena Antonowicz — 2012-01-16T22:14:00Z

Wiemy mniej więcej, jak rozkładają się siły wśród najbardziej wpływowych państw na 17. konferencji klimatycznej ONZ. Znamy podstawowe problemy i punkty sporne negocjacji. Przyjrzyjmy się jednak dokładnie najciekawszym fragmentom zawartym w oficjalnych oświadczeniach ministerialnych, jakie przedstawiono w trakcie konferencji.

Poniżej wybrane fragmenty oświadczeń ministrów niektórych państw oraz IEA. Oceńcie sami jak mają się słowa do czynów.

MIĘDZYNARODOWA AGENCJA ENERGETYCZNA

Maria van der Hoeven, szefowa agencji tak przemawiała do zebranych na szczycie klimatycznym. „Jeśli natychmiast nie zmienimy kursu, to w roku 2017 zamknie się przydział na emisje z sektora energetycznego do 2035 roku, o ile chcemy zatrzymać wzrost globalnej temperatury na poziomie 2 st. C. Innymi słowy, dla utrzymania tego celu po 2017 roku musielibyśmy budować całkowicie czystą emisyjnie infrastrukturę energetyczną. Dlatego też na drodze do osiągnięcia naszych postanowień niedługo zamkną się drzwi.

I chociaż zdecydowanie nakłaniam do porozumienia w kwestii emisji, to moje przesłanie dla uczestników konferencji jest proste: nie czekajcie na globalną umowę. Działajcie teraz. Możecie i powinniście wdrażać zdecydowaną politykę, która zapewni obywatelom waszych krajów przystępny i niezawodny dostęp do energii w zrównoważony sposób. MAE jest gotowa do pomocy. Dysponujemy wachlarzem narzędzi, których każdy kraj może użyć dla osiągnięcia bezpieczeństwa energetycznego, jednocześnie redukując emisje.“

UNIA EUROPEJSKA

Oto, co możemy przeczytać w wypowiedzi Connie Hedegaard. „Europa wierzy, że świat miał już dość czasu na myślenie. Ostatniej rzeczy, której potrzebujemy to myśleć dłużej. Potrzebujemy więcej działania. Pogrążylibyśmy się w rozpaczy, gdyby ta konferencja została zapamiętana tylko za dyskusje i opóźnianie. Chcemy żeby ‚D‘ w Durbanie odpowiadało decyzjom i dostarczaniu rozwiązań. [...] Jeśli jest coś, czego nauczyliśmy się w Europie, to to, że stawianie sobie celów działa. Nakładanie cen również. [..] Naszym celem jest redukcja na poziomie 20% do 2020 roku. A możemy dojść nawet do 30%, pod warunkiem, że inni też będą ambitni. Ale Europa odpowiada tylko za 11% globalnych emisji.“

AUSTRALIA W IMIENIU GRUPY UMBRELLA

W skład tej grupy wchodzą pozaeuropejskie kraje rozwinięte. Oprócz Australii jest to Kanada, Rosja, Japonia, Nowa Zelandia, Stany Zjednoczone, Ukraina, Kazachstan. „Grupa Umbrella [z ang. parasol] jest świadoma odpowiedzialności, która wymaga pokazania przywództwa. Robimy to na cztery sposoby. Po pierwsze, zapewniamy finansowanie klimatyczne. Po dwóch latach trwania trzyletniego zobowiązania, kraje grupy Umbrella dostarczyły blisko 20 z 30 mld dol. w ramach finansowania fast start. [...] Po drugie, pracujemy tu, w Durbanie, żeby dostaczyć mechanizmy, których państwa rozwijające się potrzebują jako pomocy w adaptowaniu się do zmian klimatu. Grupa Umbrella chce Zielonego Funduszu Klimatycznego. [...] Po trzecie, podejmujemy zdecydowane działania wewnątrz każdego kraju, aby nasze gospodarki podjęły się redukcji emisji.“

NIEMCY

Słowa kanclerz Angeli Merkel. „Rząd niemiecki dotrzymuje obietnic. Jego zobowiązania w kwestii dodatkowego finansowania fast start są w trakcie realizacji za pomocą konkretnych umów projektowych i będą w pełni dotrzymane do końca 2012 roku. Ponadto, finansowanie Niemiec wychodzi daleko poza fast start. W 2010 roku rząd Niemiec zainwestował 1,25 mld euro w międzynarodowe fundusze klimatyczne, a w 2011 ta kwota zbliży się najprawdopodobniej do 1,8 mld euro i w perspektywie będzie rosnąć. Te fundusze wspierają adaptację i mitygację w ponad 100 rozwijających się państwach. Niemcy popierają powołanie nowego Zielonego Funduszu Klimatycznego i są gotowe udzielić sprawiedliwie określonego wkładu. To nie wszystko. Chciałabym tutaj ogłosić, że Niemcy chcą udzielić siedziby dla Zielonego Funduszu Klimatycznego! Niemcy zagwarantują 40 mln euro na zapoczątkowanie działalności w krajach rozwijających się.

Niemcy czują ciężar odpowiedzialności jako duży przedstawiciel państw uprzemysłowionych. Nie widzimy więc innej możliwości, niż dążenie do wielkiej zmiany w naszym systemie energetycznym, skupiającej się na efektywności energetycznej oraz energii odnawialnej. Dla nas będzie to środkiem do redukcji gazów cieplarnianych o 40% do 2020 roku, ale jest to również dobry fundament dla udanej ekonomii w czasach kryzysu.“

ROSJA

„Zbliżamy się do końca pierwszego okresu obowiązywania postanowień Protokołu z Kioto, jednak stoi przed nami zadanie opisania architektury współpracy wielostronnej po 2012 roku. W naszej opinii proces negocjacyjny jest w kulminacyjnym momencie, a decyzje muszą być teraz podejmowane na dwóch torach. Chcę zwrócić uwagę, że jest szczególną zasługą Rosji, że Protokół wszedł w życie w 2005 roku i jego mechanizm został w pełni wdrożony. Wypełnimy nasze zobowiązania w pierwszym okresie jego trwania.

Niemniej jednak, dane Międzynarodowej Agencji Energetycznej sugerują, że 41% globalnych emisji w 2009 roku pochodzi z dwóch państw, które nie są związane Protokołem z Kioto. Stąd wnioskujemy, że Protokół w obecnej formie (bez udziału największych emitentów) nie rozwiązuje problemu globalnego ocieplenia, nie zapewnia osiągnięcia celu 2 st. C, ani spójności środowiskowej. Z tego powodu Rosja nie podejmie ilościowych zobowiązań w drugim okresie Protokołu z Kioto. [...]

Na koniec chcę wyrazić stanowisko Rosji w kwestii miejsca, w jakim odbędzie się COP w roku 2012. W świetle skandalicznego złamania prawa międzynarodowego, którego dopuściły się władze Kataru wobec naszego ambasadora w tym kraju, Rosja sprzeciwia się organizacji następnej konferencji klimatycznej w Katarze i postuluje przekazanie tego zadania Korei.“

KANADA

„Nasza pozycja jest jasna od dawna: popieramy nowe międzynarodowe porozumienie w sprawie zmian klimatu, które będzie zawierać zobowiązania ze strony wszystkich największych emitentów. Tylko w ten sposób osiągniemy prawdziwe redukcje i prawdziwe rezultaty. Musimy być sprawiedliwi, jeśli chcemy być efektywni. Dlatego dla Kanady Protokół z Kioto nie jest rozwiązaniem – jest porozumieniem, które pokrywa niecałe 30% globalnych emisji. Według niektórych tylko 15%. [...] Kioto dla Kanady jest przeszłością.

Z drugiej strony, Kanada wierzy, że ustalenia z Cancun dostarczają konceptualnych i praktycznych ram dla zwiększenia naszych wspólnych wysiłków w odpowiedzi na zmiany klimatu. Kraje, które zgodziły się na ustalenia z Cancun odpowiadają za ponad ¾ globalnych emisji – dwa razy więcej niż Kioto. Ustalenia z Cancun są bliższe rzeczywistości, bardziej obszerne i wierzymy, że będą bardziej efektywne od Protokołu.

Kanada wewnątrz własnych granic już uczyniła duży postęp w kierunku ambitnych celów, redukujących emisje o 17% (względem roku 2005) do 2020. [...] Rezultaty chcemy uzyskać poprzez programy zwiększające liczbę pojazdów o napędzie elektrycznym, rozwój systemu przechwytywania i przechowywania emisji (CCS), zamykanie elektrowni węglowych i otwieranie elektrowni wodnych. [...] Jako część wyważonego podejścia, pomagamy również krajom rozwijającym się w wywiązaniu się z ich części umowy. Pracujemy razem z nimi przy projektach związanych z czystymi technologiami i strategiami adaptacji dzięki 1,2 mld dol. z finansowania fast start.“

INDIE

„Jesteśmy dużym krajem, jednak mamy bardzo mały ślad węglowy. Nasza emisja na osobę wynosi jedynie 1,7 tony rocznie. Nasze modele wykazują, że nawet w 2030 roku, przy skali wzrostu 8-9% rocznie, nasza emisja na osobę nie przekroczy 3,7 tony. Nasz premier ogłosił już, że będziemy podążać ścieżką zrównoważonego rozwoju, dzięki której nie będziemy naśladować opartego na paliwach kopalnych, intensywnego rozwoju, jakie prezentowały w przeszłości państwa rozwinięte.

Jesteśmy krajem rozwijającym się, który ma w dużym stopniu niezaspokojone potrzeby energetyczne. Ale zmierzamy w szybkim tempie do produkcji czystej energii wszelkimi sposobami. Posiadamy Krajowy Plan Działania ws. Zmian Klimatu. Naszym celem jest generowanie 20,000 MW z energii solarnej w 2020 roku. Przeprowadzamy ten plan fazami tak, by rynek mógł się rozwijać, a koszty zostały niskie. Wdrażamy ambitny program wydajności energetycznej. W 2003 roku trzeba było zużyć około 190g ropy na każdy 1 dolar PKB. W 2009 roku było to jż 140g –o około 30% mniej w 6 lat. Dzieje się tak za sprawą niezliczonych środków, jakie podejmujemy.“

NOWA ZELANDIA

„Nowa Zelandia stoi przed poważnym wyzwaniem, ponieważ połowa naszych emisji pochodzi z rolnictwa, ale jako pierwszy rozwinięty kraj wdrożyliśmy system handlu emisjami we wszystkich sektorach i już teraz obserwujemy korzyści z redukcji. [...] Nowa Zelandia jest małym państwem rozwiniętym z profilem emisyjnym kraju rozwijającego się, jednak jesteśmy zdeterminowani do podjęcia równych działań na rzecz klimatu.

Poważnie i z poczuciem odpowiedzialności podchodzimy do pomocy naszym wyspiarskim sąsiadom podatnym na wpływy zmian klimatu. Dlatego skupiliśmy naszą pomoc finansową na Pacyfiku i inwestujemy w wiele projektów związanych ze zmianami klimatu, w tym odnawialną energią. Jak dotąd wydaliśmy na finansowanie fast start 25 mln nowozelandzkich dol. [...]

Nowa Zelandia pozostaje skupiona na wspólnym celu obszernego porozumienia z realistycznymi zobowiązaniami redukcyjno-emisyjnymi. Widzimy jednak, że porozumienie pokrywające tylko 15% lub mniej globalnych emisji nigdy nie będzie odpowiedzią na problem zmian klimatu. Jest więc koniecznie, aby jakakolwiek przyszła umowa obejmowała wszystkie rozwinięte państwa oraz największych i średnich emitentów wśród państw rozwijających się.“

W miejscu, gdzie powinien znaleźć się tekst oświadczenia Stanów Zjednoczonych widnieje wiadomość o jego niedostępności. Przedstawione powyżej fragmenty są tłumaczeniem własnym. Wszystkie oficjalne oświadczenia można znaleźć na stronie UNFCCC.

Skamieliny COP 17 w Durbanie – całkowite zestawienie

Milena Antonowicz — 2012-01-02T13:36:00Z

Jak zwykle, podczas negocjacji klimatycznych, członkowie Climate Action Network wybierają państwa, które najskuteczniej blokują postęp rozmów, zabłyszczą na międzynarodowej arenie nieprzewidywalną gafą lub głoszą poglądy nie mające nic wspólnego z polityką klimatyczną. Z takich powodów można otrzymać „skamielinę dnia“. Niestety niemal codziennie delegaci, zazwyczaj państw rozwiniętych, dają powody do kierowania w ich stronę tych antywyróżnień.

Każdego dnia przewiduje się trzy miejsca na podium. Może się zdarzyć, że jeden kraj zajmuje więcej niż jedno miejsce, jeśli szczególnie na to zasłuży. Czasami zaś nikt nie otrzymuje fossil of the day. Dla państw, które pozytywnie przyczyniają się do rozwoju międzynarodowych negocjacji klimatycznych, przewidziane są nagrody ray of the day (z ang. przebłysk/promyk dnia). Zobaczmy kto najbardziej przeszkadzał na szczycie w Durbanie. Skamieliny otrzymali...

28 LISTOPADA

Pierwsze miejsce zdobywa Kanada tuż po tym, jak ogłosiła odmowę podjęcia drugiego okresu obowiązywania postanowień Protokołu z Kioto oraz odstąpienie już teraz od ustaleń na pierwszy okres Protokołu. Nie przeszkadzało jej to uczestniczyć przez dwa tygodnie w rozmowach o porozumieniu, w którym nie wezmą udziału.

Drugie miejsce również dla Kanady za wypowiedź ministra środowiska, Petera Kenta: Kraje rozwijające się muszą przestać grać kartą „historycznej winy“ i oczekiwać pozostawienia im wolnej ręki w kwestii redukcji emisji tylko dlatego, że w przeszłości kraje uprzemysłowione emitowały więcej niż reszta świata. Kanada najwyraźniej nie pojmuje na czym polega zasada sprawiedliwego podziału odpowiedzialności za emisje i ich skutki.

Trzecie miejsce otrzymuje Wielka Brytania w odpowiedzi na wiadomość o udzieleniu poparcia Kanadzie na włączenie roponośnych piasków w łańcuch europejskich dostaw energetycznych, podkopując tym samym dyrektywę UE w sprawie jakości paliw.

29 LISTOPADA

Pierwsze miejsce znów dla Kanady za słowa ministra Kenta: Stoimy przed pilnym zadaniem. Nie potrzebujemy wiążącej umowy, potrzebujemy działania i mandatu do pracy nad ewentualnym wiążącym porozumieniem. Organizacja CAN negatywnie ocenia głoszenie tak pustych słów i podkreśla, że pilne problemy potrzebują pilnych rozwiązań i pilnego działania, a nie ewentualnego.

Skamielina za drugie miejsce spadła na barki Stanów Zjednoczonych. Było to spowodowane mało poważnym podejściem do celów mitygacyjnych. Jonathan Pershing, delegat USA, twierdzi, że istnieje mnóstwo sposobów na zatrzymanie wzrostu globalnej temperatury poniżej 2 st. C, ale aktualne metody rozwiązania tego problemu są wystarczające. Nie jest to zgodne z najnowszymi wynikami badań ekspertów, na których opierają się negocjatorzy, ale Pershing chyba o tym nie chce wiedzieć.

30 LISTOPADA

Pierwsze miejsce w rankingu skamielin otrzymała Polska, lecz o tym informowaliśmy już wcześniej.

Drugie miejsce należało oczywiście do Kanady. Kanadyjski minister nabrał zwyczaju traktowania krajów rozwijających się w patronizujący sposób. Stwierdził, że dawno temu strony konwencji doszły do konsensusu w mało znaczącej, w jego opinii, sprawie, a mianowicie w kwestii wspólnej, ale zróżnicowanej odpowiedzialności klimatycznej. Niestety dziś stało się to sprawą kluczową.

2 GRUDNIA

Pierwsze miejsce zdobywa Brazylia w skrócie za rosnący poziom cynizmu. To Brazylia była państwem, w którym odbywał się Szczyt Ziemii w 1992 roku, w którym raczkowała Konwencja Klimatyczna oraz Protokół z Kioto. Będzie również miejscem szczytu Rio +20 w przyszłym roku, a jednocześnie brazylijczycy pracują ciężko nad nowym prawem, które spowoduje zwiększenie emisji z deforestacji w wyniku pomniejszenia leśnych terenów pod ochroną. Będzie ono zgubne dla klimatu, lasów tego kraju, zamieszkujących je ludzi oraz utrzymania bioróżnorodności. Jednak Brazylia w jakiś sposób widzi te zmiany jako pozytywne. Zmiana polega na tym, że właściciele ziem, którzy przekroczyli limity wylesiania, będą musieli zapisać się do programu przywracania terenów leśnych przez najbliższe 20 lat, ale nie będą już płacić kar związanych z deforestacją. Komentatorzy twierdzą, że prawo to niemal zachęca do wylesiania. Zostało ono dopiero co przegłosowane w senacie i teraz czeka na akceptację prezydenta, który najprawdopodobniej przychyli się do takiej nowelizacji.

Drugie miejsce należało do Nowej Zelandii, która zaproponowała skrajnie elastyczny mechanizm handlu emisjami. Nowa Zelandia chce mieć całkowitą dowolność w kwestii uczestnictwa w rynku emisji i nie chce być nadzorowana czy kontrolowana w żaden sposób. Nie będzie więc jak sprawdzić chociażby czy te same jednostki emisji nie były przedmiotem podwójnych transakcji.

Na trzecie miejsce powraca... Kanada. Tym razem powodem był komentarz Petera Kenta, jakoby skamieliny przyznane jego ojczyznie podyktowane były ideologią i dezinformacją organizacji pozarządowych. Na wiadomość o wszystkich zdobytych antywyróżnieniach, politycy w Kanadzie zareagowali brawami i wiwatami. Chyba nikt nie podejrzewał, że rządzący w tym kraju są aż tak oderwani od rzeczywistości.

3 GRUDNIA

Jedyna skamielina tego dnia powędrowała w ręce Turcji. Turcja bowiem powiększyła emisję gazów cieplarnianych względem 1990 roku o 98%! Jednocześnie konsekwentnie unika stawiania sobie wyzwań klimatycznych czy celów redukcyjnych i jakichkolwiek zobowiązań. Ochoczo inwestuje w węgiel, a także planuje budowę dwóch elektrowni atomowych.

5 GRUDNIA

Pierwsze miejsce należało wspólnie do Nowej Zelandii i Rosji. Rosja przyczyniła się do tej negatywnej oceny odrzuceniem drugiego okresu obowiązywania Protokołu z Kioto i jednoczesną próbą przerzucenia zaoszczędzonych jednostek emisji na drugi okres Protokołu. Ciężko to wytłumaczyć i podejrzewam, że sami delegaci rosyjscy muszą mieć kłopot ze zrozumieniem swojego stanowiska. Nowa Zelandia również wykazała się w negocjacjach pewną dozą niekonsekwencji, upierając się, że tymczasowe wydłużenie obowiązywania postanowień z Kioto będzie dla niej niemożliwe z powodu konstytucyjnych przeciwności. I nie ma na to wpływu fakt, że według jej wewnętrznej polityki, jest to możliwe. Zaś nowozelandzki minister środowiska, Nick Smith, nie mógł się zdecydować czy weźmie udział w negocjacjach – wpierw się zaanonsował, a dzień później odwołał przyjazd. Działania negocjacyjne Nowej Zelandii określa się jako świadomie niespójne, jej delegację zaś jako problematyczną z tysiąca powodów.

Na drugim miejscu pojawia się Arabia Saudyjska ze swoim, jakże oryginalnym, poglądem, że rekompensacje dla producentów ropy są równie ważne jak wskaźniki mitygacji w walce z postępującymi zmianami klimatu. Wysłannicy Arabii próbowali przekonać wszystkich, że może nie potrzebujemy tych wskaźników.

Trzecie miejsce i skamielinę dnia otrzymały Stany Zjednoczone, bo jak mówią obserwatorzy, blokują, przeszkadzają i sabotują. Założenia Obamy w dziedzinie polityki klimatycznej były ambitniejsze niż G.Busha, jednak w działaniu USA pozostają nieefektywne. Słowa nie wprowadzone w czyn stają się puste tak, jak polityk, który je wypowiada. Na dodatek w Durbanie przedstawiciele Stanów Zjednoczonych postulowali, by rozmowy nad nowym porozumieniem klimatycznym trwały do roku 2020 i to bez żadnej tymczasowej umowy redukującej emisje. Ci sami delegaci często wypominają innym państwom brak przejrzystych zasad w polityce klimatycznej, podczas gdy sami nie są lepsi. Todd Stern, wysłannik USA ds. zmian klimatu, zapytany o to, czy istnieje analiza postępów w kwestii wprowadzania postanowień z Cancun, odpowiedział: pracujemy nad tym. Ponadto Stany wciąż powtarzają, że popierają prawnie wiążące porozumienie, a zaraz po tym następuje długa lista warunków, pod jakimi mogliby się na nie zgodzić.

6 GRUDNIA

Ten dzień w rankingu skamielin i pierwsze miejsce powtórnie zdobyła Kanada. Podczas gdy tak zaciekli i problemowi uczestnicy szczytu, jak Chiny, robią postępy w negocjacjach i wykazują wolę polityczną, pozycja Kanady pozostaje niezachwiana. Kanadyjski minister zalicza ciekawą wpadkę, mówiąc, że wszyscy najwięksi emitenci muszą działać wspólnie w celu ograniczenia wzrostu globalnej temperatury o 2%. Broniąc interesu trucicieli, stopnie Celsjusza mogą pomylić się z procentami.

7 GRUDNIA

Pierwsze miejsce zajęły Stany Zjednoczone za kontynuację blokowania rozmów na temat nowego prawnie wiążącego porozumienia klimatycznego oraz podtrzymywanie odległego terminu zakończenia rozmów (9 lat). Każdy rok zwłoki jest na wagę złota, a co dopiero dekada.

Drugie miejsce to jeszcze raz Stany Zjednoczone, które postulowały okrojenie tekstu dotyczącego finansowania Fast Start. Świadczy to o niepoważnym podejściu do przyjętych wcześniej zobowiązań i obniża wiarygodność USA jako partnera w negocjacjach.

8 GRUDNIA

Stany Zjednoczone wciąż nie oddają pierwszego miejsca dzięki zdolności do „całkowitego zaprzeczenia“. Stany biją rekordy wśród emitentów gazów cieplarnianych, odmówiły ratyfikowania Protokołu z Kioto, odmówiły podjęcia postanowień Protokołu w drugim okresie, a teraz odmawiają utrzymania wzrostu temperatury globalnej na poziomie 2 st. C. Oto słowa Todda Sterna. Znajomość z wyprzedzeniem faktów o przekroczeniu bezpiecznych limitów ocieplenia, które IPCC podaje jako punkt, w którym zmiany klimatu staną się niemożliwe do kontrolowania, nie owocuje jak dotąd koniecznością przyjęcia zobowiązania do zmiany działania, niezależnie czy jest się w Stanach Zjednoczonych, Europie, Chinach czy gdziekolwiek. Taka wypowiedź nadaje się na skamielinę 21. wieku.

Na drugim miejscu wyłania się Japonia, Rosja i, nie kto inny, tylko Kanada za regularne odrzucanie drugiego okresu Protokołu z Kioto. Można spytać, po co więc przybyli do Durbanu? Opuszczanie jedynej wiążącej umowy, która ustala zasadę redukcji emisji, nie jest krokiem naprzód i w niczym nie pomaga. Jest to nieodpowiedzialne.

Na trzecie miejsce bumerangiem powraca Nowa Zelandia z powodu zaostrzenia stanowiska w kwestii Protokołu. Dotychczasowe stanowisko „weźmiemy to pod uwagę pod pewnymi warunkami“, zmieniło się na czysty opór.

Grupa państw afrykańskich otrzymała tego dnia pozytywne wyróżnienie Ray of the day. Doceniono bardzo aktywną pracę grupy i wpływ na postęp rozmów. Włożyła ona duży wysiłek w likwidację luk i przeszkód zagrażających zobowiązaniom mitygacyjnym ze strony państw rozwiniętych. Jej propozycja przyczynia się do zwiększenia spójności środowiskowej w temacie użytkowania gruntów i lasów (mechanizm LULUCF) poprzez ograniczenie darmowych limitów emisji związanych z lasami dla państw Aneksu I oraz znaczącą redukcję tzw. hot air. Pojęcie hot air odnosi się do nadmiaru jednostek przyznanych praw do emisji, wynikającego nie z podjętych działań redukcyjnych, ale z przemian politycznych i gospodarczych w państwach, które były pod wpływem ZSRR.

9 GRUDNIA

Ostatniego dnia negocjacji pierwsze miejsce i skamielinę dnia otrzymała Nowa Zelandia. Prócz tego przyznano Colossal Fossil – skamieliny za ogół działań podczas dwóch tygodni na szczycie – dla Kanady oraz Stanów Zjednoczonych.

Nowa Zelandia zasłużyła sobie prezentując bardzo niejasne stanowisko w sprawie Protokołu z Kioto przez cały tydzień. Przyczyniły się do tego też ostatnie słowa delegatów twierdzące, że Protokół stanowi zniewagę dla Nowej Zelandii.

Kanada nazwana została kiepskim żartem negocjacji i wygrała jeśli chodzi o ilość otrzymanych skamielin. Polityka tego państwa na szczycie została odebrana bardzo negatywnie przez międzynarodowe grono obserwatorów, a także ekspertów. Kanada siedmiokrotnie występowała wśród zdobywców fossil of the day. Minister Peter Kent popisał się sporym zasobem arogancji i ignorancji wobec państw rozwijających się, a także względem ambitnie traktujących problem zmian klimatu państw rozwiniętych. Jest to jedyny kraj na świecie, który osłabił swoje cele redukcyjne po COP15 w Kopenhadze, oraz jedyny, który podpisał i ratyfikował Protokół z Kioto, a następnie oznajmił, że nie zamierza realizować zawartych w nim postanowień. Rząd Kanady uśmiercił też jedyny program, który miał na celu duże inwestycje w odnawialne źródła energii. Zamiast tego inwestuje corocznie miliardy w ropę.

Stanowisko Kanady jest bardzo poważnym problemem i musiało być zaznaczone, jednak większy sens ma przyznanie antynagrody Stanom Zjednoczonym, które wciąż jeszcze mogą mieć wpływ na rozmowy na szczycie. USA otrzymuje „wielką skamielinę“ za brak ambicji. Od 2009 roku słyszymy od amerykańskich delegatów, że są gotowi do rozmów i ciężkiej pracy, pełni nadzieji oraz chęci zmiany. Mimo to, nie idą za tym żadne czyny. Organizacje pozarządowe wciąż jednak mają nadzieję, że Stany nie pójdą w ślady Kanady.

Informacje w artykule pochodzą ze stron: http://www.climatenetwork.org/fossi..., http://ecocentric.blogs.time.com/20....

Komunikat: Durban nie uchronił świata przed klimatyczną katastrofą

Kasia Zegadło — 2011-12-12T16:41:46Z

Tysiące delegatów, ekspertów, przedstawicieli organizacji pozarządowych ze 194 państw zakończyło wczoraj, przedłużone o dwa dni, obrady XVII Konferencji Klimatycznej ONZ w Durbanie. Wynik szczytu w postaci przyjęcia „mapy drogowej”, zmierzającej do zawarcia w 2015 roku paktu klimatycznego nie rozwiązał głównego problemu przed jakim obecnie stoi świat. Celem porozumienia miało być zatrzymanie globalnego ocieplenia na poziomie maksymalnego wzrostu średniej temperatury atmosfery o dwa stopnie Celsjusza i tym samym uniknięcia katastrofalnych dla całej ludzkości skutków.

Postanowienia konferencji w komunikacie UNFCCC ogłaszane są jako przełomowa odpowiedź na problem zmian klimatu i pozytywnie oceniane przez polską prezydencję. Według Aleksandry Antonowicz, koordynatorki programu klimatycznego Polskiej Zielonej Sieci „ porozumienie to nie tylko nie spełnia podstawowego wymogu zapobieżenia wzrostowi globalnej temperatury, również nie zobowiązuje kluczowych graczy jak Rosja, Japonia, Kanada oraz USA do przestrzegania drugiego okresu Protokołu z Kioto, oraz nie określa konkretnych źródeł finansowania Zielonego Funduszu. Wynik ten trudno nazwać satysfakcjonującym.”

Według symulacji naukowych biorąc pod uwagę tegoroczne ustalenia możemy spodziewać się podwyższenia temperatury nawet do 3-4 stopni Celsjusza, co oznacza degradację ekosystemów oraz coraz większą intensywność już odczuwanych na całym świecie anomalii pogodowych. Obecnie najbardziej narażone i najdotkliwiej odczuwające negatywne skutki ocieplenia są kraje rozwijające się, które w RPA najgłośniej domagały się od światowych przywódców ambitnego porozumienia. „Dla Afryki zmiany klimatu stanowią zagrożenie dotychczasowych wysiłków na rzecz walki z ubóstwem, szacuje się bowiem, że jeszcze w przeciągu tego pokolenia w wielu państwach tego kontynentu zanotuje się ponad 50% spadek plonów, a ceny żywności w przeciągu następnych dwudziestu lat wzrosną o połowę” dodaje A.Antonowicz. Jednak daleko idące skutki zmian klimatu nie ograniczą się jedynie do krajów Globalnego Południa, odczujemy je wszyscy.

Zmiany klimatu są globalnym wyzwaniem, które już dziś przyczynia się do cierpienia milionów ludzi. Ambitne porozumienie klimatyczne jest potrzebne już teraz, świata nie stać na kolejne 8 lat rozmów i oczekiwanie na wdrożenie paktu klimatycznego dopiero w 2020 roku. „Dalekowzroczna polityka klimatyczno – energetyczna, określenie konkretnych światowych redukcji emisji CO2, źródeł finansowego wsparcia krajów najuboższych w ich wysiłkach na rzecz mitygacji i adaptacji do zmian klimatu to nie tylko przejaw globalnej sprawiedliwości ale konieczność. Pieniądze nie zainwestowane teraz w odnawialną energię, efektywność energetyczną, nowe technologie, adaptację i mitygację, i tak będziemy musieli wydać. W miliardach dolarów, euro i złotych będziemy liczyć straty, jakie nastąpią wskutek coraz częstszych anomalii pogodowych, które negatywnie odbiją się na wszystkich sektorach światowej gospodarki” podsumowuje koordynatorka Polskiej Zielonej Sieci.

Rezultaty 17. Konferencji Klimatycznej ONZ w Durbanie, to nie sukces

Milena Antonowicz — 2011-12-11T21:07:00Z

9 grudnia miały zakończyć się dwutygodniowe międzynarodowe negocjacje klimatyczne w Durbanie, RPA. Rozmowy na wysokim szczeblu trwały jednak dłużej. Przedstawiciele ponad 190 państw skończyli debatować o czwartej nad ranem 11 grudnia. Konferencja odbywała się pod hasłem „Ratując jutro dzisiaj“. Tysiące delegatów oraz ekspertów pracowało nad wprowadzeniem w życie ustaleń ze szczytu w Cancun oraz kompromisem w sprawie wygasającego w 2012 roku Protokołu z Kioto. Cały świat oczekiwał postępów w drodze do nowej prawnie wiążącej umowy redukującej emisje.

Ile razy można oglądać to samo przedstawienie? Akt pierwszy, obietnice na temat ambitnych celów politycznych oraz poczucia odpowiedzialności za losy świata. Akt drugi, okazuje się, że każda pomoc, nawet ta, której bardzo chcemy udzielić, ma swoją cenę. Akt trzeci, zapewnienia zapewnieniami, ale część bohaterów schodzi ze sceny, a część zostaje i postanawia wszystkiemu zaprzeczać. Akt czwarty, argumentacje, przekonywania, kłótnie. Akt piąty, nie do odróżnienia od czwartego, tylko nocą. Akt szósty, ogłoszenie wspólnie podjętych decyzji (wiele z nich nie jest de facto decyzjami, a raczej ustaleniem czasu podjęcia decyzji). Akt siódmy, bohaterzy klepią się po plecach i chwalą swoją grą przed widownią. Akt ósmy, widownia wychodzi. Scena to nie wszystko. This is not THE END (to nie koniec).

DECYZJE COP17

Protokół z Kioto

Ustalono, że drugi okres obowiązywania postanowień Protokołu z Kioto rozpocznie się 1 stycznia 2013 roku. Zaś zakończy 31 grudnia 2017 lub 2020 – dowiemy się w przyszłym roku. Cele redukcyjne państw muszą zostać przedstawione w postaci ilościowych limitów emisji lub wysokości redukcji i mają być zweryfikowane przed 1 maja 2012 roku. Zadaniem Protokołu jest redukować emisje państw rozwiniętych, jednak Stany Zjednoczone nadal odmawiają podjęcia zobowiązania, a Kanada, Rosja i Japonia zrezygnowały z jego przedłużenia.

Nowe prawnie wiążące porozumienie światowe

Negocjatorzy zobowiązali się wypracować tekst nowego prawnie wiążącego porozumienia, obejmującego 100% globalnych emisji, najpóźniej w 2015 i wprowadzić je w życie do 2020 roku. Ma ono być sprawiedliwą umową wszystkich państw, a nie tylko części, jak robi to Protokół z Kioto. Znacząca debata toczyła się w kwestii natury przyszłego porozumienia - ostatecznie zapisano, że ma to być „uzgodniony rezultat z mocą prawną“.

Zielony Fundusz Klimatyczny

Fundusz ma być gotowy do działania w przyszłym roku. Strony konwencji już zaczęły składać zobowiązania finansowe na pierwsze kroki funduszu. Do 31 marca 2012 strony mają podać nominacje na członków Rady funduszu, których ma być 24. Kadencja będzie trwać 3 lata. Pierwsze zebranie Rady ma się odbyć przed 30 kwietnia przyszłego roku w Szwajcarii, zaś drugie w Korei Południowej. Do 15 kwietnia mogą zgłaszać się państwa chętne do przyjęcia siedziby funduszu na swoim terytorium. Niemcy już wyraziły taką wolę. Postępy zostały uczynione także w zakresie implementacji pozostałych postanowień z COP Cancun takich, jak Komisja Adaptacyjna i Mechanizm Technologii.

COP 18

18. Konferencja Stron Ramowej Konwencji ONZ ds. Zmian Klimatu odbędzie się między 26 listopada a 7 grudnia 2012 roku w Katarze.

Z innych postanowień można wymienić ustalenia dotyczące zasad i procedur uznawania metody przechwytywania i składowania emisji (CCS) za część mechanizmu czystego rozwoju.

ILE PORAŻKI W TYM SUKCESIE

Postanowienia konferencji w komunikacie UNFCCC ogłaszane są jako przełomowa odpowiedź na problem zmian klimatu. Odpowiedź na potrzebę redukcji emisji gazów cieplarnianych w celu ograniczenia wzrostu średniej globalnej temperatury na poziomie 2 st. C. Jednocześnie strony konwencji są świadome, że ustalenia z Durbanu nie spełniają tego celu. Na razie musimy zadowolić się zapewnieniem, że działania redukcyjne zostaną zintensyfikowane w przyszłości. Zaś każdy kraj z osobna może nie czekać i sam podjąć kroki w kierunku nisko-emisyjnej gospodarki, będąc pewnym, że ustalenia z Durbanu i tak do tego doprowadzą. Czy faktycznie jest to sukces, jak twierdzi także minister Korolec?

Politycy nazywają sukcesem osiągnięcie porozumienia, którego celem jest zatrzymanie globalnego ocieplenia, ale nie spełnia ono tego celu. Obserwatorzy są zgodni, że o sukcesie nie może być tu mowy. Nie mamy żadnej gwarancji, że globalna średnia temperatura nie wzrośnie ponad 2 st. C. Wręcz przeciwnie, symulacje mówią, że przy tegorocznych ustaleniach możemy spodziewać się wzrostu o około 3-4 st. C. Dla klimatu oznacza to nieodwracalne zmiany, fatalne w skutkach dla ludzi i ekosystemów. Czy to jest ten przełom?

W Durbanie nie było mowy także o tym, w jakim stopniu oraz tempie będą podejmowane redukcje emisji. Oznacza to, że podjęcie faktycznie znaczących decyzji, wpływających na poziom gazów cieplarnianych w atmosferze, nadal jest przed nami. Pamiętajmy, że porozumienie co do konkretnych zobowiązań redukcyjnych będzie najtrudniejszą częścią przyszłych negocjacji i może trwać najdłużej.

Niewątpliwie doczekaliśmy postępu w kwestii mechanizmów adaptacji i mitygacji. Z drugiej strony czy wdrożenie uzgodnień z poprzedniej konferencji powinno się nazywać sukcesem? Jeśli rok temu uzgodniliśmy, że w tym roku coś zrobimy, to dotrzymywanie słowa wydaje się naturalną koleją rzeczy.

Jesteśmy bogaci w doświadczenia z procesu tworzenia Protokołu z Kioto. Nowe porozumienie ma wiązać o wiele więcej stron. Jednak czy naprawdę niemożliwe jest skrócenie czasu rozmów do mniej niż 8 lat? Taka opieszałość nie może być nazywana ambitną, szczególnie w czasach, które potrzebują szybkich działań.

Na koniec, warto ocenić działania polskiej prezydencji jako reprezentanta UE. Unia zawsze była liderem walki ze zmianami klimatu. Polska nie. Możliwe, że reputacja kraju węglem płynącego nam nie pomaga, jednak ten węgiel sam się nie wydobywa. I polscy delegaci nie potrafią o tym nie przypominać. Negocjacje klimatyczne są dużym politycznym wyzwaniem, które wymaga umiejętnego miksu subtelności, chodzenia na kompromis i stanowczości. Niestety jeśli mamy pochwalić pracę negocjatorów z Unii, to praca delegatów spoza Polski, bardziej na to zasługuje.

Na szczycie obecne były negatywne komentarze o naszej prezydencji ze strony organizacji pozarządowych, a także sąsiadów z Europy. Jednym z tego powodów było blokujące postępy podejście polskich reprezentantów do sprawy przejścia zaoszczędzonych nadwyżek emisji na drugi okres obowiązywania Protokołu. Nasze nadwyżki AAU są wynikiem zmian politycznych na przełomie 1990 roku, a nie podjętych działań redukcyjnych, co oznacza, że nie zrobiliśmy prawie nic, by ograniczyć emisje. Może czas przestać się już chwalić tym wyczynem?

Strony konwencji bez wątpienia uczyniły postępy. Trzeba zaznaczyć, że zgoda wszystkich państw, a w tym największych emitentów, do podjęcia w przyszłości wiążącej prawnie umowy nt. redukcji emisji, jest godna uznania. Jednak przyjęcie planu minimum, który nie spełnia międzynarodowych oczekiwań, nie jest sukcesem. Teraz wszystko zależy od najbliższych 4 lat, to będzie kluczowy okres negocjacji. Tym bardziej, że będziemy w tym czasie dysponować większą ilością narzędzi, niż kiedykolwiek.

DBANIE O KLIMAT PO PROSTU SIĘ OPŁACA

Niestety na klimacie nie da się zaoszczędzić. Pieniądze nie zainwestowane teraz w odnawialną energię, efektywność energetyczną, nowe technologie, adaptację i mitygację, i tak będziemy musieli wydać. W miliardach dolarów, euro i złotych będziemy liczyć straty, jakie nastąpią wskutek coraz częstszych anomalii pogodowych. Susze, powodzie, huragany... Nie żyjemy w próżni. Globalne ocieplenie wpłynie na wszystkie sektory gopodarki. Może wtedy przypomnimy sobie czas, kiedy możliwe było jeszcze budowanie przyszłości, a nie radzenie sobie z efektami przeszłości.

Klimat się zmienia, my też możemy!

Dzień przed zakończeniem szczytu klimatycznego w Durbanie

Milena Antonowicz — 2011-12-09T00:27:56Z

Przyjrzyjmy się, jak wyglądają negocjacje w przedostatnim dniu konferencji. Najmniejsze kraje wyspiarskie starają się z całych sił dać przykład wielkim gospodarkom światowym, prace nad funduszem klimatycznym poszły naprzód, a prezydent Obama zwraca uwagę na problem deforestacji.

NAJMNIEJSZE KRAJE LIDERAMI

Przywódcy Wysp Tokelau, leżących między Hawajami a Nową Zelandią i zamieszkanych przez 1500 osób, dotarcie do Durbanu zajęło 64 godziny. Między innymi dlatego, że na jego wyspach nie ma portów morskich ani lotniczych. Wysiłek nie poszedł na marne. W przedostatni dzień szczytu oświadczył on, że we wrześniu 2012 roku wyspy przejdą całkowicie na model pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych i wzywają światowych liderów do kroczenia tą samą drogą.

Zamierzają pokrywać 90% zapotrzebowania na energię poprzez system paneli solarnych. Reszta ma pochodzić z oleju kokosowego. Taki plan zapewni Wyspom Tokelau pierwsze miejsce w światowym rankingu redukcji emisji na osobę oraz rankigu udziału OZE w systemie energetycznym.

Koszt tego planu to 7,5 mln dol. Tokelau muszą znaleźć 900 tys. dol. Jest to duże wyzwanie dla tak małej populacji i dlatego głęboko kibicują szybkiemu powołaniu Zielonego Funduszu Klimatycznego.

Foua Toloa, szef rządu Tokelau, zaznaczył, że jego ojczyzna jest jedną z tych, które mają najwięcej do stracenia z powodu zmian klimatu. Już teraz regularnie nawiedzają ją cyklony, a ostatnia susza trwała 7 miesięcy. Mieszkańcy wysp musieli importować wodę. Jeśli poziom wód oceanów nie przestanie wzrastać, będzie to pierwsze zatopione państwo na świecie. Dlatego właśnie chcą oni być wzorem do naśladowania. Opuszczenie ojczyzny jest ostatnią rzeczą, o jakiej myślą.

FUNDUSZ CORAZ BLIŻEJ

10 lat temu Ramowa Konwencja ONZ ds. Zmian Klimatu powołała fundusz, który miał służyć najmniej rozwiniętym państwom w potrzebach adaptacyjnych. Do dziś przeznaczono na ten cel tylko 415 mln z 2 mld dol. Mając w pamięci to niepowodzenie wielu obserwatorów obawia się, że bez znalezienia innowacyjnych metod finansowania Zielony Fundusz Klimatyczny (przewidujący 100 mld dol. corocznie do roku 2020), skończy w podobny sposób.

Premier Norwegii, Jens Stoltenberg, widzi przyszłość funduszu w jasnych barwach, jednak uzależnia ją od nowych mechanizmów, takich jak nałożenie ceny na emisje. Mówi się o cenie 25 dol. za tonę. Większość z tych kosztów trafiałaby do budżetów państw, a część zasilała fundusze klimatyczne. Nie jest on jedynym postulującym taką ideę.

Rozwiązanie to ma trzy zalety: zmniejsza zanieczyszczenie środowiska, służy rozwojowi czystych technologii, generuje dodatkowe fundusze, na których skorzystają wszyscy. Unia Europejska stworzyła już program nałożenia ceny na emisje i handlowania nimi. Australia właśnie wprowadza taką innowację, a Chiny rozpoczynają pilotażowy program. Oprócz tego, dalej dyskutowane są możliwości opodatkowania transportu lotniczego i morskiego.

Delegaci USA, Chin, Brazylii, Meksyku zgodzili się, że mimo długo trwających rozmów, fundusz jest w zasięgu ręki i to jeszcze w Durbanie. Analitycy podkreślają, że pełny sukces nie jest natychmiastowy. Nawet jeśli fundusz zostanie powołany teraz, przynajmniej rok potrwa stworzenie jego struktur, zaś faktycznego działania moglibyśmy spodziewać się w 2015 roku. Jednak nawet w 2015 roku byłby to duży krok naprzód.

USA WYCHODZĄ Z LASU

W środę, 7 grudnia, prezydent Obama wniósł jedyny widoczny wkład do negocjacji w postaci wideo przesłania dla ekspertów i delegatów na szczycie. Wypowiedź swą skupił na problemie ochrony lasów oraz zachęcił do brania przykładu ze zmarłej niedawno zdobywczyni pokojowej Nagrody Nobla - Wangari Maathai. Więcej o działaczce można przeczytać tutaj.

Jej osoba jest świadectwem siły głosu jednego człowieka, mówił Obama. „Możemy kontynuować jej dzieło tu, w Durbanie, rozwijać nasze gospodarki w sposób zrównoważony i odpowiadający na problemy zmian klimatu. W tym możecie liczyć na partnerstwo Stanów Zjednoczonych.“ Osobne nagrania wideo, jednak również mówiące głównie o lasach, przesłali sekretarz stanu, Hillary Clinton i były prezydent, Bill Clinton.

Problemowi ochrony lasów poświęcony jest mechanizm REDD – Reducing Emissions from Deforestation and forest Degradation (z ang. redukcja emisji z deforestacji i degradacji lasów). Również nad nim trwają jeszcze prace ekspertów w Durbanie. Degradacja terenów leśnych jest największym problemem dla Brazylii i z tego powodu jej delegacja blokuje postęp w tym obszarze. Brazylia, kiedy wziąć pod uwagę wylesianie, okazuje się posiadać jedne z największych emisji. Niestety nie wykazuje ona woli politycznej jeśli chodzi o zatrzymanie niszczących praktyk. A nawet uchwala nowe prawa, które spowodują jeszcze większe wylesianie.

Informacje w artykule pochodzą ze stron: http://www.guardian.co.uk/environme..., http://mg.co.za/article/2011-12-08-..., http://af.reuters.com/article/topNe..., http://www.guardian.co.uk/environme....

Czy nadchodzi porażka prezydencji i porażka Polski na COP Durban?

Milena Antonowicz — 2011-12-08T20:01:52Z

Prezydencja w Unii Europejskiej daje niepowtarzalną szansę przeprowadzenia efektywnej i sprawnej akcji PR-owej. Jedną z naszych głównych ambicji było umocnić pozycję Polski w Europie jako zdecydowanego i kompetentnego partnera oraz uwypuklić wszelkie zalety narodowe. Rząd zapomniał jednak, że aby chwalić się z klasą, nie trzeba chwalić się w ogóle. Wystarczy dobre zrozumienie obowiązków, wyjście poza własną perspektywę, znajomość pojęć solidarności, lojalności i kompromisu. Trzeba wiedzieć kiedy można grać na własne konto, a kiedy trzeba grać zespołowo. Zagraniczne komentarze donoszą, że Minister Korolec na szczycie w Durbanie nie popisuje się takimi umiejętnościami.

Naród polski ma wiele zalet, jednak wyczucie równowagi między interesem własnym a wspólnym do nich nie należy. Powoli idzie nam ta nauka, lecz od rządzących wymaga się więcej. Nawet gdybyśmy podejrzewali, że poprawne politycznie wypowiedzi Ministerstwa Środowiska na szczycie w RPA nie są wynikiem głębokiej zmiany w polskiej polityce klimatycznej, ale stanowią środek do celu opisanego powyżej, to na litość, niezależnie od pobudek, nie zaszkodziłoby zrobić to naprawdę dobrze.

Z PERSPEKTYWY MINISTRA

Minister Korolec osobiście bierze udział w negocjacjach klimatycznych od 5 do 9 grudnia. Jego zadaniem jest reprezentować stanowisko Unii Europejskiej. Jak czytamy na stronie ministerstwa:

„Potrzebujemy tych globalnych ram [Durban roadmap], bo jasne jest, że w obecnym kształcie Protokół z Kioto nie jest wystarczającym narzędziem do walki ze zmianami klimatu. Obecnie gotowość do przyjęcia drugiego okresu rozliczeniowego z Kioto deklaruje tylko 4-5 krajów oprócz UE. UE nie może walczyć sama o ochronę klimatu. Poparcie dla drugiego okresu Kioto to rodzaj inwestycji ze strony UE, która, mamy nadzieję, zachęci inne kraje do zmierzania drogą ku nowemu prawnie wiążącemu porozumieniu. W ten sposób drugi okres rozliczeniowy z Kioto będzie etapem przejściowym do nowego globalnego reżimu klimatycznego – podkreślił minister Korolec.”

Minister pozytywnie ocenia pracę ekspertów w pierwszym tygodniu szczytu.

“Atmosfera negocjacji jest konstruktywna i widać postęp w kilku ważnych obszarach negocjacji, aczkolwiek jest jeszcze zbyt wcześnie by mówić o konkretnych rezultatach. Jesteśmy w bardzo trudnym okresie jeśli chodzi o kontekst ekonomiczny, szczególnie w Europie, i wciąż potrzeba jest dużo wysiłku negocjacyjnego, szczególnie ze strony pozostałych globalnych partnerów, żeby wynik szczytu w Durbanie był satysfakcjonujący.”

„Przyjechaliśmy do Durbanu z określonym celem: aby umocnić nasze decyzje z poprzednich lat i zapewnić, że jako globalna społeczność myślimy poważnie o konieczności ograniczenia globalnego wzrostu temperatury, tak aby nie przekroczył 2 stopni Celsjusza. Wprowadzenie w życie postanowień zeszłorocznego szczytu w Cancun powinno być dla nas podstawą dalszych negocjacji, ale trzeba podjąć konkretne decyzje. W tym roku musimy wspólnie wypracować jedną wizję celu oraz sposobu, w jaki będziemy do niego będziemy dążyć. […] Jako kluczowy krok w tym kierunku, UE jest otwarta na drugi okres zobowiązań Protokołu Kioto.”

Brzmi to bardzo poprawnie, jednak publiczne wystąpienie jest czym innymi, niż właściwe negocjacje. Niektórzy delegaci z UE już nie tylko obawiają się, że Polska nie będzie pracować na rzecz porozumienia tak ciężko, jak zrobiliby to inni. Takie obawy były obecne już przed konferencją. Teraz słyszymy donośną krytykę. Nie trzeba się mocno silić, by zauważyć rozbieżność między polską polityką klimatyczną, a polityką Niemiec, Danii czy Wielkiej Brytanii. Zaś polski rząd, nie potrafił uspokoić partnerów z Unii i odeprzeć lęki o niepowodzenie prezydencji.

Przypomnijmy, cytowane w artykule z Guardiana, wypowiedzi przedstawicieli MŚ, Tomasza Chruszczowa: “nie można mylić celów Unii Europejskiej pod polskim przewodnictwem z naszymi krajowymi interesami” oraz Joanny Maćkowiak-Pandery: “każda metoda pozyskania energii jest szkodliwa, na przykład nie sposób umiejscowić farm wiatrowych tak, aby nie wpływały negatywnie na faunę”.

Unijna komisarz ds. klimatu, Connie Hedegaard, mówiła w Durbanie konkretnie. „Rozumiemy, że niektórzy z partnerów nie są na to gotowi. Dlatego UE przedłożyła istotną ofertę na stół. Nawet jeśli niektórzy nie są – my gotowi jesteśmy na drugi okres obowiązywania Protokołu z Kioto. Musimy być jednak pewni, że pozostali przyłączą się do nas poprzez nowe prawnie wiążące porozumienie.“

Z INNEJ PERSPEKTYWY

Porażka poniesiona w Durbanie będzie także porażką w Europie. Unia jest i była liderem polityki klimatycznej oraz głównym propagatorem działań zapobiegających zmianom klimatu. Oczywiście nie przeszkadza jej to inwestować w brudną energię. Jak podaje raport CEE Bankwatch, Europejski Bank Inwestycyjny w przeciągu ostatnich 4 lat zwiększył wsparcie dla inwestycji kopalnych z 2.8 do 5 mld euro. Zostawmy to jednak na inną dyskusję. Unia wykazuje najwięcej woli politycznej w kwestii zmian klimatu. Jak zatem będą wyglądać przyszłe szczyty klimatyczne, jeśli jego lider nie potrafi przełamać impasu?

Financial Times przywołuje wypowiedź Lorda Prescotta, byłego wicepremiera Wielkiej Brytanii, który w 1997 roku przewodniczył delegacji podpisującej Protokół z Kioto. Twierdzi on, że „Unia osiągnęłaby większy sukces w negocjacjach, gdyby Polska nie odgrywała tak ważnej roli“. Ponoć do Lorda Prescotta doszły słuchy od europejskich negocjatorów, że członkowie delegacji UE musieli przypomnieć ministrowi Korolcowi kogo reprezentuje w Durbanie – Unię, a nie Polskę. Minister miał odpowiedzieć: „Kiedy Francja tak robiła, wszystko było w porządku”.

Financial Times pisze, że Minister Środowiska zignorował słowa angielskiego polityka, a komisarz Hedegaard odmówiła komentarza.

Jak możemy przeczytać na blogu Miłosza Hoduna, naocznego świadka negocjacji w Durbanie, brytyjskie organizacje związane z tematem klimatu demonstrowały 7 grudnia przed ambasadą Polski w Londynie pod hasłem „Polsko, przestań wysysać życie z Kioto!“.

Organizacje wysłały także listy do ambasadorów Polski, Japonii, Kanady i Rosji. Tłumaczenie listu skierowanego do polskich delegatów cytujemy z tekstu Miłosza Hoduna na ten temat, który można znaleźć tutaj. Przy okazji polecamy zapoznanie się ze wszystkimi wpisami na blogu polskiego obserwatora negocjacji.

LIST DO AMBASADORA POLSKI

Szanowny Panie Ambasadorze,

Zmiany klimatyczne stanowią ogromne zagrożenie dla naszego świata, którego konsekwencje już odczuwają najuboższe kraje świata. Biedni ludzie w Afryce, Azji i Ameryce Łacińskiej już cierpią z powodu powodzi, susz i nieprzewidywalnej pogody.

Dziś ważą się losy konferencji klimatycznej w Durbanie (UNFCCC) a Polska i Unia Europejska mogą przeważyć jej szalę. Polska może udowodnić, że rzeczywiście zależy jej na skutecznej walce ze zmianami klimatycznymi.

Protokół z Kioto jest jedynym prawnie wiążącym instrumentem, który służy nam w walce ze zmianami klimatu. Zobowiązując się do przystąpienia do drugiego okresu obowiązywania Protokołu Europa przyczyni się do znaczącej redukcji emisji gazów cieplarnianych, której teraz tak potrzebujemy. To szansa dla Polski, by pokazać przywództwo, jako kraj sprawujący Prezydencję w UE, udowadniając światu, że chce walczyć ze zmianami klimatu.

Co ważne, taka deklaracja byłaby także znaczący symbolem w budowaniu zaufania między innymi rządami. To zaufanie pomogłoby w stworzeniu lepszej atmosfery, w której można by zawrzeć nowe porozumienie obejmujące większą grupę krajów. Gdyby tylko takie kraje jak Polska czy Zjednoczone Królestwo zechciały wykazać się dobrą wolą!

Jedyną alternatywą dla Protokołu z Kioto jest słabe porozumienie, które spowodowałoby wzrost temperatury na poziomie 3°C. Takiego scenariusza nie powinniśmy nawet rozważać.

Zwracamy się do polskiego rządu z prośbą o podjęcie kroków zmierzających do nisko-węglowej przyszłości w ramach drugiego okresu obowiązywania Protokołu z Kioto i zachęcamy do odegrania pozycji światowego lidera w globalnej walce ze zmianami klimatu.

Z wyrazami szacunku

Neil Thorns, przewodniczący Stop Climate Chaos Action; Paul Brannes, przewodniczący Advocacy and Influence Christian Aid; Matthew Frost, dyrektor Tearfund; Asad Ehman, przewodniczący International Friends of the Earth; Hannah Smith, kodyrektor UK Youth Climate Coalition; Dr Dauglas Parr, dyrektor polityczny Greenpeace; Colin Buttfield, szef kampanii WWF; Hannah Grifith, szef kampanii World Development Movement; Louise Hazan, People & Planet

Informacje w artykule pochodzą ze stron: http://www.mos.gov.pl, http://www.ft.com/intl/cms/s/0/b473..., http://adoptanegotiator.org/2011/12....

Zły początek konferencji klimatycznej w Durbanie

Milena Antonowicz — 2011-12-06T18:25:09Z

Eksperci przewidują niepowodzenie szczytu klimatycznego w Durbanie. Negatywne skutki zmian klimatu zbyt słabo dotykają państwa rozwinięte, aby uznały ten problem za pilny. Zmiany klimatu uderzają słabiej niż obecny kryzys finansowy. Dlatego możliwe, że będą musiały poczekać.

Pogoda natomiast, nie klimat, dała o sobie znać pierwszego dnia szczytu. Zamiast deszczu była ulewa, zamiast wiatru – wichura. W całym listopadzie na Durban spadło dwa razy więcej wody, niż było to w normie. Gospodarz spotkania, prezydent RPA Jacob Zuma, spóźnił się niemal godzinę na otwarcie konferencji.

NIEZBYT OPTYMISTYCZNE WIEŚCI

Niestety jest kilka złych wiadomości do przekazania:

Kanada ogłosiła oficjalnie, że wycofuje się z Protokołu z Kioto.
Prawnie wiążące międzynarodowe porozumienie ma największy sens tylko przy solidarnym udziale wszystkich państw, jak widać na podstawie pomiaru emisji w latach 1990-2010. Protokół z Kioto miał ograniczyć globalne emisje o 5%, jednak w wyniku nie przyjęcia jego ustaleń przez USA i Chiny, emisje wzrosły o 45%.
Warunki, jakie stawiają sobie wzajemnie najwięksi emitenci gazów cieplarnianych, sprawiają, że dopóki ktoś nie zrobi pierwszego kroku, negocjacje będą kręcić się w kółko bez efektów.
Stawianie indywidualnych celów redukcyjnych przez każdy kraj z osobna, a następnie ich sprawdzanie (pledge&review), staje się rozwiązaniem coraz częściej wspominanym mimo, że nie jest w ogóle rozwiązaniem problemu rosnących emisji.
W dobie załamania rynków brakuje porozumienia w kwestii powołania Zielonego Funduszu mającego wspierać państwa rozwijające się.

ZIELONA MROŻONKA KLIMATYCZNA

Mrożonką, odgrzewaną od szczytu klimatycznego w Kopenhadze, możemy nazwać nie tylko prawnie wiążącą umowę nt. ograniczania emisji, ale też Zielony Fundusz Klimatyczny. Już wcześniej wiadomo było, że oprócz niskiego poczucia solidarności z najbiedniejszymi państwami, problemy funduszu dotyczą balansu między udziałem sektora prywatnego i publicznego w finansowaniu, oraz roli Banku Światowego w zarządzaniu funduszem.

Jedną z innowacyjnych koncepcji jest perpetuum fundusz – samonapędzające się finansowanie. Idea ta nie spotyka się z cynizmem towarzyszącym pożyczkom Światowego Banku. Rzecz w tym, aby odzyskane pieniędze trafiały z powrotem do obiegu i mogły być zainwestowana ponownie, a tylko część zasilała fundusz. W ten sposób kapitał ulegałby powolnemu, acz stałemu wzrostowi, a państwa otrzymujące pomoc byłyby jednocześnie tymi, które przyczyniają się do jej udzielania.

Prace nad innowacyjną architekturą funduszu trwały wytężenie przez cały rok. I dawało to nadzieję na ziszczenie się tego scenariusza w Durbanie. Niestety, takie rodzynki jak Stany Zjednoczone i Arabia Saudyjska, nie zmieniają szybko smaku.

Zakładano, że negocjacje na temat funduszu zakończą się w pierwszym tygodniu szczytu klimatycznego. Zaś w drugim tygodniu, w którym zjeżdżają się ministrowie i liderzy państw, będzie można skupić się na budowaniu kolejnego okresu porozumienia o limitowaniu emisji. Założenie okazało się błędne. Nie oznacza to jednak, że szansa na powołanie Green Climate Fund już odeszła. Możemy liczyć na to, że problemy wstrzymujące dotychczasowy postęp w tym temacie okażą się natury technicznej, natomiast presja czasu oraz pamięć o całorocznych wysiłkach negocjacyjnych zadziałają motywująco. Szczególnie, że Zielony Fundusz Klimatyczny może być jedynym wymiernym sukcesem COP 17. Mowa oczywiście o powołaniu struktury, zaś właściwym sukcesem będzie popłynięcie przez te struktury środków finansowych.

Z drugiej strony, wielu obserwatorów z obawą przygląda się jak największe gospodarki poświęcają zbyt dużą uwagę problemowi adaptacji. Może to bowiem być znakiem, że chcą „załatwić sprawę“ mniejszym kosztem, czyli zamiast uczestniczyć w drugim okresie Protokołu z Kioto, podjąć się finansowania działań adaptacyjnych i mitygacyjnych. Działania takie nie połączone z ograniczaniem emisji, nie przyniosą skutków na dłuższą metę. Redukcje jednak są bardziej kosztowne.

Nie zapominajmy tylko, że jest coś bardziej kosztownego niż redukcje emisji. Jest to brak redukcji. Wszyscy chcą się rozwijać, a bez limitów słupek CO2 szybko przebije wszystkie sufity. Każdy rok, w którym zamiast ograniczać, będziemy przyczyniać się do wzrostu stężenia gazów cieplarnianych w atmosferze, spowoduje, że coraz trudniej będzie zatrzymać katastrofalne zmiany klimatu. Piszę, katastrofalne, w odróżnieniu od zmian klimatu takich, jakie znamy teraz i jeszcze jesteśmy w stanie sobie z nimi radzić.

PRZYSZŁOŚĆ PROTOKOŁU

W tym tygodniu okaże się czy tytuł tego akapitu powinien brzmieć „przyszłość“ czy „przeszłość“ Protokołu z Kioto. Pierwszy okres obowiązywania Protokołu kończy się w roku 2012. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie – nic prócz woli politycznej – aby ustalić drugi okres jego obowiązywania. Niestety wszystkie głosy wskazują na to, że w podsumowaniu wyników konferencji słowa „porozumienie“, „Durban“ i „Protokół“ nie znajdą się w jednym zdaniu. Dziennikarze już teraz piszą o klęsce negocjacji.

Rozkład sił w Durbanie wygląda następująco. Unia Europejska wraz z najbiedniejszymi państwami oraz krajami wyspiarskimi próbują przekonać Stany Zjednoczone, Kanadę, Japonię, Rosję, Chiny i Indie, że potrzebujemy nowej globalnej umowy klimatycznej jeszcze przed 2015 rokiem.

Wysiłki negocjatorów powinny skupić się na tym, by świat nie musiał czekać do roku 2020. Mówi się, że najwcześniej uda się osiągnąć porozumienie w roku 2015 lub 2016. Zaś wprowadzenie go w życie potrwa następnych parę lat. Eksperci podkreślają, że czekanie 8 lat spowoduje nieodwracalne zmiany w klimacie.

Kraje rozwijające się nie są w tak komfortowej sytuacji jak największe gospodarki świata i taka perspektywa doprowadza je do wściekłości. Argumentują one za przedłużeniem Protokołu z Kioto na kolejne 5 lat i ustaleniem nowych celów obowiązujących od 2018 roku. Również w Wielkiej Brytanii do głosu dochodzi propozycja „zatrzymania czasu“ dla Protokołu i uniknięcia luki między jednym a drugim porozumieniem.

Co przyniósłby nam czas między wygasającą, a nową umową? Po pierwsze, porozumienie poprzedzone kilkuletnimi negocjacjami powinno starczyć na dłużej. Po drugie, może być ono wsparte wynikami analiz Międzynarodowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC). IPCC planuje wydanie 5. raportu na temat zmian klimatu w 2014 roku. Po trzecie, odwlekanie umowy daje czas na gruntowne przestudiowanie wywiązywania się z zobowiązań redukcyjnych poszczególnych krajów i efektów tych działań. Po czwarte, za dwa, trzy lata kryzys finansowy może być już okiełznany. Po piąte, to wszystko brzmi sensownie, ale jesteśmy w niedoczasie i jakiekolwiek porozumienie tymczasowe będzie lepsze niż jego brak.

Datą graniczną dla utrzymania zmian klimatu na poziomie niebezpiecznym, ale nie bardzo niebezpiecznym, jest rok 2017, jak podaje główny ekonomista Międzynarodowej Agencji Energetycznej, Fatih Birol. Żeby zejść poniżej „niebezpiecznego poziomu“ musielibyśmy dążyć do zatrzymania wzrostu globalnej temperatury na 1,5st. C. Gorsze od klęski porozumienia w Durbanie, byłoby ustalenie daty nowej umowy na 2020 rok.

OBAMA I JEGO CHANGE

W Stanach Zjednoczonych jest wiele miejsc, gdzie słowa naukowców nadal nie docierają. Szczególne problemy w komunikacji napotykają wiadomości, które mogą mieć związek z ograniczaniem wolności. Na przykład wolności do niepohamowanego i niezrównoważonego rozwoju gospodarczego. A temu zdaniem niektórych służy teoria o antropogenicznym wpływie na zmiany klimatu. Lub teoria o zmianach klimatu w ogóle. Sceptycy w sprawie zmian klimatu zyskali na własne nieszczęście sprzymierzeńca w kryzysie finansowym.

Na razie również ze strony Obamy nie widać żadnych konkretnych ruchów, które pomogłyby w postępie negocjacji. Czyżby pojęcie zmiany w polityce Stanów Zjednoczonych ewoluowało i prezydent zmienił odważne postulaty klimatyczne na bezpieczną reelekcję? Albo Obama posiadł wiedzę o tym, jak zatrzymać rosnący poziom wód w oceanach, albo racje mają amerykańskie organizacje pozarządowe, które wystosowały list do sekretarz stanu, Hilary Clinton, wyrażający niezadowolenie z faktu, że delegaci USA blokują rozmowy na COP 17. Piszą oni, że Ameryka w Durbanie nie jest liderem, tylko przeszkodą. Podobne wezwanie do zmiany strategii wyszło ze strony Climate Ethics Campaign i zostało podpisane przez 1200 przedstawicieli świata władzy, biznesu oraz aktywistów. Obama nie powinien zapominać, że ryzykuje wiele zawiedzionych nadzieji obywatelskich.

Większą elastyczność i zrozumienie widać nawet w postawie chińskich negocjatorów, którzy nawołują kraje wschodzących rynków do przedstawienia planów redukcji emisji. Plany te działałyby na nieco innych zasadach – zależne od stanu światowych rynków, wiązałyby do redukcji na poziomie krajowym. Xie Zhenhua, wiceprzewodniczący chińskiej Narodowej Komisji Rozwoju i Reform, wymieniany wśród liderów negocjacji, popiera wprowadzenie drugiego okresu Kioto dla państw rozwiniętych. Przypomniał on także o obietnicy państw rozwiniętych w kwestii fast start finance.

RUCH OCCUPY DURBAN

Ostatnią deską ratunku, jaka nam pozostanie, będzie geoinżynieria, rozpylanie w powietrzu specyfików odbijających promieniowanie słoneczne lub pobudzanie rozwoju planktonu pochłaniającego dwutlenek węgla w morzach. Nie ma co patrzeć z nadzieją na te pomysły, a to z powodu ich możliwie niepożądanego oddziaływania na środowisko. Jesteśmy w sytuacji, w której możemy decydować, jak wielkie ryzyko chcemy na siebie sprowadzić.

Ile razy można zawieść oczekiwania ludzi? Tego nie wiemy, ale wiemy, że dziś zaufanie jest towarem deficytowym. Prócz wieloletniego kryzysu klimatycznego, sprowadziliśmy na siebie też kryzys ekonomiczny. Wzorując się na popularnym ruchu okupującym Wall Street, powstał Occupy COP17. Nawołuje do niego były prezydent Kostaryki, Jose Maria Figueres. Przekonuje on, że kraje najbardziej dotknięte negatywnymi skutkami zmian klimatu nie powinny opuszczać Durbanu dopóki nie zajdzie znaczący postęp w negocjacjach. Oto jego słowa.

„Pojechaliśmy do Kopenhagi ze złudzeniem, że możemy osiągnąć sprawiedliwe porozumienie. Pojechaliśmy do Cancun, gdzie bylimy świadkami postępu, jednak niewystarczającego. Nasza frustracja jest duża i wciąż rośnie. Teraz słyszymy, że potrzeba więcej konferencji. W końcu musimy zacząć mówić poważnie. Do Durbanu powinniśmy jechać z głębokim przekonaniem, że nie wrócimy bez istotnego postępu.“

3 grudnia, w sobotę oraz w Światowy Dzień Akcji na Rzecz Klimatu ulicami Durbanu przeszło około 20 tys. ludzi. Wspólne oczekiwania połączyły nie tylko oburzonych z najbiedniejszych państw i organizacje pozarządowe, ale także międzynarodowych delegatów, a wśród nich była nawet Christiana Figueres. Nie wiem czy znajdzie się jakaś część społeczeństwa nie reprezentowana na tej demonstracji. Wbrew pesymistycznej wizji kolejnego szczytu klimatycznego, uczestników pokojowego marszu nie opuszczał humor. Skandowali między innymi: never trust a cop (z ang. „nigdy nie ufaj cop“ – cop można czytać jako Conference of Parties, czyli Konferencja Stron, lub jako „glina“, czyli określenie na policjanta).

NEGOCJACJE POTRZEBUJĄ WSPÓLNEJ WALUTY

IPCC niedawno potwierdziło zależność między zmianami klimatu, a wzmożonymi anomaliami pogodowymi. Zmiany klimatu dzieją się na naszych oczach i są bardzo wymierne w skutkach. Możemy mierzyć je w pieniądzach, jak kraje globalnej północy, lub w liczbach ofiar śmiertelnych, jak kraje globalnego południa. Może w tym tkwi problem porozumienia – w braku ujednoliconej waluty. Nie powinno więc nikogo dziwić, że delegaci z krajów rozwijających się podejmują temat Occupy Durban jak najbardziej serio i nie odcinają się od takiej możliwości.

WYNIKI COP17

Na jakie wiadomości będziemy czekać w ostatni dzień 17. konferencji klimatycznej, czyli piątek, 9 grudnia? Po pierwsze, czy zostanie wprowadzony drugi okres obowiązywania Protokołu z Kioto. Po drugie, jaki jest konkretny plan drogowy prowadzący do nowej umowy klimatycznej i kiedy możemy się jej spodziewać. Po trzecie, kiedy zostanie uruchomiony Zielony Fundusz Klimatyczny. Te trzy pytania nie dają spać negocjatorom i kręcą się w głowach obserwatorów szczytu.

Informacje w artykule pochodzą ze stron: http://www.bloomberg.com/news/2011-..., http://www.guardian.co.uk, http://occupycop17.org.

Skamielina polskiej prezydencji

Milena Antonowicz — 2011-12-01T15:52:30Z

Jeśli Unia Europejska postrzegana jest jako lider negocjacji klimatycznych, zaś Polska jest w drugim półroczu 2011 roku, przynajmniej teoretycznie, liderem Unii, to naszym zadaniem na szczycie klimatycznym jest wznieść się na wyżyny ambicji w kwestii zatrzymania zmian klimatu. Aby to zrobić, przede wszystkim musimy odrzucić polską perspektywę, wciąż jeszcze kojarzącą wyższość interesów gospodarczych nad środowiskowymi. Jakie są na to szanse?

KAŻDY LUBI BYĆ NAGRADZANY

Ciężka praca negocjatorów ze wszystkich państw powinna być doceniana i oceniana. Rządzący potrzebują lustra, w którym mogliby się przejrzeć nawet jeśli zobaczą coś, co im się nie spodoba. Dlatego właśnie powstały nagrody fossil of the day (z ang. skamielina dnia) przyznawane przez organizacje pozarządowe podczas negocjacji klimatycznych.

Fossil of the day to negatywne wyróżnienia dla państw wykazujących niezrozumienie problemów związanych z ochroną środowiska i walką ze zmianami klimatu, blokujących postęp negocjacji lub popełniających ewidentną gafę w tym obszarze. Ich celem jest motywowanie i stawianie wyzwań przed negocjującymi państwami. Pierwsza skamielina dnia pojawiła się w 1999 roku na szczycie w Bonn.

NIECHLUBNE RANKINGI

W ilości zdobytych skamielin nie prędko zostanie pokonana Kanada. Od lat prowadzi w rankingach, co świadczy niestety o konsekwentnej polityce klimatycznej. Klimatycznej, ale nie prowadzonej w imię ustabilizowania zmian klimatu i przeciwdziałania ich negatywnym skutkom. Podobną drogę obierają Stany Zjednoczone, Australia, Japonia i Arabia Saudyjska.

Polska również znalazła się w tych rankingach. Nie pobiliśmy rekordu w ilości, ale skamieliny, które otrzymujemy są dosyć widowiskowe. W 2008 roku podczas szczytu klimatycznego w Poznaniu, Polska otrzymała fossil of the day pierwszego dnia. Wręczenie „wyróżnienia“ gospodarzowi konferencji w jej pierwszy dzień było precedensowym wydarzeniem. Powodem ku temu było wystąpienie premiera Tuska o tym, jakim przykładem w walce ze zmianami klimatu jest Polska mimo, że podejmowaliśmy działania raczej wstrzymujące postęp w negocjacjach klimatycznych.

Polska bowiem dała się poznać jako kraj przywiązany do węgla oraz utrudniający stworzenie jasnego, sprawiedliwego i postępowego systemu handlu emisjami. Nie po drodze nam było z podniesieniem celu redukcyjnego emisji Unii Europejskiej, zaś Donald Tusk nie przedstawił żadnych deklaracji na temat polskiej polityki klimatycznej. Jego wystąpienie było raczej kolejną dawką szkoły PR-u skierowanej do przeciętnego Polaka, nie mającego pojęcia o znaczeniu zmian klimatu.

Kolejną skamieliną zostaliśmy obdarowani w Kopenhadze w 2009 roku. Było to efektem aktywnego blokowania rosnących ambicji redukcyjnych Unii. Wciąż sprzeciwialiśmy się podniesieniu celu redukcyjnego do 30%. Podczas gdy inni europejscy negocjatorzy przekonywali, że można zrobić więcej i 30% jest nawet umiarkowanie niskim celem, Polscy ministrowie zastanawiali się jak się za dużo nie narobić w sprawie klimatu.

Również w Bangkoku Polska otrzymała fossil of the day za całkiem niedopuszczalny komentarz ministra Jacka Rostowskiego. Powiedział on, że jest całkowicie niedopuszczalne, aby biedniejsze kraje europejskie miały pomagać bogatym krajom europejskim w udzielaniu pomocy najbiedniejszym państwom świata. Wykazał się w ten sposób kompletnym brakiem dystansu i obiektywizmu w kwestii zrozumienia pojęcia biedy. Polska bowiem może odstawać jeszcze od Zachodu, ale faktem jest, że należy do rozwiniętych i najbogatszych państw świata. Bliżej nam do bogaczy niż do biednych. Biorąc pod uwagę, że otrzymujemy stałe wsparcie finansowe od bogatszych krajów Unii, wypowiedź ministra finansów była nie tylko wątpliwa moralnie i nieodpowiedzialna społecznie, ale także niesolidarna wobec Europy.

FOSSIL OF THE YEAR?

Równie efektownie jak w Poznaniu, tak teraz przyznano Polsce skamielinę trzeciego dnia konferencji w Durbanie, na której przewodniczymy delegacji europejskiej jako kraj pełniący prezydencję w Unii. Stało się to za sprawą firmowania logiem polskiej prezydencji konferencji Europejskie Dni Węglowe organizowanej przez lobby węglowe. Celem konferencji jest promowanie węgla jako źródła energii. Tymczasem taka energia w 2009 roku była odpowiedzialna za 43% globalnej emisji gazów cieplarnianych. Plakat prezentujemy poniżej.

Zarówno organizacje pozarządowe, jak i negocjatorzy z krajów UE nie wierzyli własnym oczom i nie kryli oburzenia. Prezydencja powinna reprezentować poglądy i interesy Unii. Zbigniew Karaczun, ekspert Koalicji Klimatycznej, stwierdził, że osłabia to wiarygodność Unii Europejskiej i międzynarodowy wizerunek Polski oraz ogranicza możliwość uzyskania porozumienia w Durbanie.

Renata Bancarzewska, reprezentantka Stałego Przedstawicielstwa RP przy Unii Europejskiej, stwierdziła, że patronat został zaproponowany organizatorowi (Euracoal – organizacja reprezentująca przemysł węglowy w Europie) zanim pojawiły się informacje o sponsorach konferencji. Dodała też, że Euracoal ma udział w poszukiwaniach niskoemisyjnych technologii i jest to istotne z punktu widzenia państw, które włączają węgiel w swój energy mix.

Nic dziwnego, że w kuluarach nazywają nas Rzeczpospolitą Węglową lub po angielsku Coal-land. Zaś zagraniczni obserwatorzy pytają: Is it a Polish Presidency or a Coal-ish Presidency of the EU at this COP? (z ang. Na COP przyjechała polska czy węglowa prezydencja UE?).

WYJAŚNIENIE RZECZNIKA POLSKIEJ PREZYDENCJI

Dzień po otrzymaniu skamieliny, Konrad Niklewicz wytłumaczył, że logo prezydencji (nie mylić z całą prezydencją) to pomyłka. Oto jego list.

Informuję, że polska prezydencja nie objęła patronatem konferencji European Coal Days 2011. Chciałbym podkreślić, że logo polskiej prezydencji zostało użyte bez naszej wiedzy i zgody.

Prezydencja zwróciła się do organizatorów tej konferencji z prośbą o oficjalne wyjaśnienie wykorzystania logo polskiej prezydencji oraz zaistniałej sytuacji.

Ubolewam nad tym, że koalicja organizacji pozarządowych przyznała prezydencji tytuł "Skamieliny dnia" na podstawie nieprawidłowych informacji.

Polska, sprawując prezydencję w Radzie UE, nie szczędzi wysiłków i podejmuje wszelkie możliwe kroki na rzecz zagwarantowania pomyślnego wyniku konferencji w Durbanie, mając nadzieję na nowe, globalne porozumienie w sprawie redukcji emisji i ochrony klimatu.

Zauważalny jest pewien rozdźwięk między wypowiedzią rzecznika prezydencji a Panią Bancarzewską. Sprawę wyjaśnił europoseł Bogdan Marcinkiewicz, który otrzymał logo polskiej prezydencji na wystawę Metan - dobra zielona energia, prezentowaną w Parlamencie Europejskim jako element konferencji węglowej. Patronat nie miał jednak dotyczyć całej konferencji.

Polska zarządała przeprosin i wycofania fossil of the day, jednak na to już chyba za późno. Climate Action Network, organizacja przyznająca skamieliny, jest zadowolona z reakcji naszych polityków. Zaznacza jednak, że Polska jest krajem wciąż inwestującym w brudną energię, a wiarygodny lider negocjacji powinien widzieć przyszłość w zielonych, odnawialnych barwach.

POTRZEBNA TERAPIA ODWYKOWA

Ile tak naprawdę kosztuje nas miłość do węgla? Jeszcze świeży raport Europejskiej Agencji Środowiska na temat największych trucicieli powietrza w Europie, o którym więcej można przeczytać tutaj, stwierdza, że w 2009 roku zanieczyszczenie powietrza spowodowane przez największe zakłady przemysłowe kosztowało każdego obywatela Europy średnio około 200–330 euro. W skali Europy jest to koszt od 102 do 169 miliardów euro. Przeliczając po średnim rocznym kursie euro kosztuje nas to 820-1350 zł. Czy są jakieś inne rzeczy, na które wolelibyśmy wydać 1000 zł rocznie?

Olbrzymia większość na liście trucicieli to elektrownie węglowe. Polska jest jednym z krajów przyczyniających się najmocniej do tych szkód. Pozycję największego truciciela w całej Europie zdobyła Elektrownia Bełchatów. Pierwszą dziesiątkę zamyka Elektrownia Turów, potem kolejne: Kozienice (13), Rybnik (21), Opole (34), Polaniec (35), Zespół Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin (43). To tyle w pierwszej pięćdziesiątce. Ale jest tego więcej. Spoza branży węglowej reprezentuje nas PKN Orlen na 28. miejscu. Szkodzimy nie tylko sami sobie, ale jesteśmy także kosztownym sąsiadem.

Nasz problem z węglem nie polega na tym, że Polska boi się zmian. Jest gorzej. Polska jest uzależniona. Organizacje pozarządowe, europejscy politycy, a także międzynarodowi negocjatorzy na szczycie, próbują nas wyleczyć z zaślepienia. Może mamy trochę ciemno przed oczami i węgiel czasem zasłania widok, ale myślę, że powoli dochodzi do nas jak naiwne jest wyznanie: Prędzej węgiel porzuci Polskę, niż Polska węgiel. Węgiel z pewnością odejdzie i zdrowiej będzie nie czekać na to, ale wyjście z uzależnienia trochę trwa.

Informacje w artykule pochodzą ze stron: http://www.climatenetwork.org/fossi..., http://www.fossiloftheday.com, http://www.euractiv.com/climate-env..., http://www.eea.europa.eu/pl/, http://www.wprost.pl/ar/281424/Pols....